عبدالقیوم ملکزاد
پیشگفتار
به نام خداوند جان وخرد
این قلم ازدیرباز در صدد بود، تا به جمع آوری سروده هایی مبادرت ورزد که ، در میانین سالهای 1357 الی 1381 خورشیدی ، ازخامه های مجاهدان ومهاجران ، وپاسداران شرف وناموس وعزت وآزادی افغانستان ، تراوش یافته بود.
هدف اساسی ازاین اقدام ، ضمن سهمگیری نگارنده ، برای زنده نگه داشتن فرهنگ پربار وغنامندجهادومقاومت،تقدیرازآن دست از شعرای عزیزی بود، که گوهرسخن را درپای خوکان وبیگانگان نریختند واز انجام هیچ نوع تلاش وخدمت شایسته ودرخورستایش درراستای ادای رسالت و دَین بزرگ دِینی وملی ، دربرابر خدا و وطن ومردم ، فروگذاشت نکردند .
سرایشگرانی که هم پذیرای درد شدند وهم جویای درمان ! هم ترجمان اشک بیچارگان شدند وهم حرمت گزاران خون شهیدان ! هم ازصلح گفتند وهم ازجنگ ، هم ازذلت وهم از ننگ ! هم از زبان پاسداران آزادی سرودند وهم آئینه داران غمناله های کوبندگان بربادی شدند...!
هرچند آگاهی داشتیم که دوستان دیگری هم در این مسیر گام گذارده اند . اما تاجائی که معلوم است ، نحوهء کار این کم بضاعت ، با آنها تا حدودی تفاوت دارد ؛ و آن این که :
1 - موضوع ومحتوای اشعاری که تا الحال در دسترس ما قرار گرفته ، به بخش ها وعناوین مختلفی ، دسته بندی شده ا ست .
به این معنی : مثلا" سرایشگری ، در یک شعر ویا بیتی، ناله به درگاه خدا دارد و درجای دیگر ،گریه به یاد سرو قدان به خون غلطیده . درسروده ای به آزادی ارج وبها می گذارد و در شعری دیگراز روی دسایس وجنایات دشمنان کشور ومردم، پرده بر می دارد و زمانی به آدمکشان نفرین می فرستد و در نشیده ای بر مدافعان کشور تحسین ! یا از درد غربت وبیوطنی می موید و یا از رنج وآلام بیوه گان ویتیمان می گوید ! دمی سیمای خونین وطن وعید مهاجران را به تصویر می کشد ودر منظومی دیگر، ازنفاق و دو رنگی وفساد وانحراف شکوه سر می دهد ! یا ابیاتی داردکه همنوا با گریه های بهار خونین وطن ویران شده است ودر آفرینشی دیگر، بر بی بندوباری ها ونا روایی های ارباب کین می تازد ! و همینطور چندین موضوع دیگر… ؛ اینها همه از لابلای کلسیون های نشرات جهاد و مقاومت ویا از میان مجموعه های شعری شعرا و و...، گلچین گردیده و بعدازآن ، دیدگاه هر سراینده ء گرامی ، راجع به موضوع مورد نظر ، دخیل ساخته شده است .
2- چون هدف عمدهء ما در پیگیری این مباحث ، احیای بخشی از تاریخ فرهنگ جهاد ومقاومت است . فلهذا تا حدود زیادی کوشش شده ، تا ازبررسیِ منتقدانه به سوی اشعار سخنوران ، ویاارزیابی درجه وپایه ( قوت وضعف) آنها ، اغماض صورت بگیرد . زیرا!این شیوه باروحیهء مقصدی که ما به دنبال آنیم ، سر سازگاری ندارد.درمورد دلایل دیگرآن ، در جایش گفته خواهیم آمد .
3 - برای انجام این مهم ، نه صرف به اشعار سخنوران یک زبان ( فارسی- دری ) مراجعه صورت گرفته ، بلکه کوشش به عمل آمده تا ازتراویده های فکری و احساسات شاعرانهء گویندگان عزیز زبان پشتو وترکی (رایج درکشور)،نیز استفاده به عمل آید .
ای کاش توانایی صحبت ویا دانستن سایر زبان های رایج درکشور نیزبراین قلم میسر می بود ، تا با آوردن نمونه هایی از اشعار آنها نیز ، نوشته ها را رنگین تر می ساختیم . با اینهم تصور اینست ، از طریق این نوشته ، چانس خوبی مساعد خواهد شد ، که ازشعرای عزیز زبان های بلوچی ، نورستانی ، پشه ای وو… نیز تقاضا به عمل آوریم ، تا اشعاری را که در خلال سه دههء گذشته انشاد کرده اند .یعنی سروده هایی که دارای روحیه ء حماسی ورزمی ، ویا بازگو کننده ء اوضاع وحالات درداندود واسفبار کشور ومردم ما باشد...، پس ازترجمه به زبان دری- فارسی ، آنهارا به آدرس پستی ما ارسال فرموده وبرما امتنان بخشند .
این قلم با وجودی که عزیزان زیادی را دربه سررساندن این مسوولیت بزرگ با خود همنوا یافته وازتشویق بیش ازحد دانشمندان بزرگواری نظیر استاد مولوی محمد حنیف حنیف بلخی ، دکتور نصری حقشناس، الحاج عبدالاحد تارشی، بشیر احمد انصاری ، فضل الرحمن فاضل، احمد یاسین فرخاری وتعداد دیگری از ارباب نظر ، بهره ور شده ، درنظر دارد تا مطالب آماده شده را به بخش بخش تقسیم نموده وبه دسترس نشربسپارد، که اینک اولین بحث ازسلسله مباحث مورد نظر را – که « سیری درقلمرو ادب حماسی » عنوان دارد – برسبیل تیمن وتبرک ، از بحث «نیایش » آغاز کرده ایم .
این کار به عقیده مااز چند ناحیه حایز اهمیت خواهد بود:
الف – در خلال چاپ ، مطالبی که از نظرخوانندگان می گذرد، زمینه استفاده از مشوره ها ونظریات اصلاحی دانشمندان گرامی ، بیشتر میسر خواهد آمد .
ب : با توجه به اینکه فرصت مطالعه به نوشته های کوتاه ، نسبت به مرور کتاب ویا رساله ( که کار بعدی این سلسله مباحث درنظر گرفته شده است )، بیشتر فراهم می شود . لذا ، برخی ازدوستان محترم،به خصوص دست اندرکاران عزیز سایت زیبا وارزشمند « سرنوشت » ترجیح دادند که ابتدا این نوشته ها به گونه ء اختصار وبخش بخش خدمت خوانندگان گرامی پیشکش شود .
ج : با آغازنشر این سلسله بحث ها ، امکان برقراری ارتباط با آن عده از سرایشگران محترمی که توفیق به دست آوردن نمونه های کلام شان برما رفیق نشده ، خوبتر مساعد خواهد گشت .
بااین تذکریادوبا استفاده ازاین فرصت، مجددا" از همه شاعران گرامی دوران جهاد ومقاومت صمیمانه تقاضا می نماییم ،تا یک یک کاپی از نمونه های کلام خود وسایر دوستان و وابستگان شان را که دراختیاردارند ، درجهت پربار ترشدن این رشته بحث ها برای ما ارسال وممنون سازند .
با طلب استعانت وتوفیق ازبارگاه خداوند توانا و دادگر ، و آرزوی همکاری ورهنمایی های بیشتر اولیای دانش و هنر .
والسلام ملکزاد |
